العلامة الحلي ( مترجم : على محمدى )
88
شرح كشف المراد ( فارسى )
- نيروى هاضمه : اين نيرو غذاها را تغيير مىدهد به گونهاى كه مناسب با اعضاى بدن شده و گوشت و خون بدن را به نحو احسن تأمين كند . - قوه دافعه : بدن به كمك اين نيرو مواد زايد و فضولات را دفع مىكند . دوم . قوهء ناميه كه باعث رشد و نمو بدن انسان است . سوم . قوهء مولّده كه سبب توليد مثل و بقاى نسل مىگردد . 2 . قواى حيوانى : قوايى كه ميان انسان و حيوانات ديگر مشترك است . قواى حيوانى دو شعبه دارد : يكم . نيروى مدركه : اين نيرو كارش ادراك است و توسط ابزار ظاهرى يعنى حس ادراك مىكند كه خود حواس ظاهرى پنج حس است : بينايى ، شنوايى ، چشايى ، بويايى ، بساوايى . دوم . نيروى محركه : فعاليت و تلاش انسان مديون اين نيرو است و آن توسط نيروى شوقيه فعاليت مىكند كه دو شعبه دارد : نيروى غضبيه و شهويه . 3 . قواى انسانى : قوايى كه مختص به انسان است و در ساير حيوانات نيست . اين قوا كه مخصوص به انسان است و آن نفس ناطقه و يا روح انسانى است كه به واسطهء آن ، كليات را ادراك مىكند و همين نيرو عامل ترقى و تمدن و تكامل بشريت است . اثبات كبرى : كبراى استدلال از بديهيات است ؛ زيرا موجود جاهل و بىشعور و يا دست كور تصادف هرگز قادر بر انجام چنين انسجامى نيست . انسان عاقل اگر كتاب منسجمى را ببيند كه از آغاز تا به انجام مطالب هماهنگ و مقصد واحدى را طى مىكند هرگز باور نمىكند كه اين كتاب ساخته و پرداخته فكر يك كودك يا عامى بىسواد باشد بلكه قضاوتش اين است كه نويسنده كتاب دانشمندى است كه ساليانى كوشش كرده و عالم هستى از يك كتاب منسجم كمتر نيست . در خاتمه اين استدلال حديثى از امام صادق عليه السّلام نقل مىكنيم كه خطاب به مفضل فرموده است : و اعلم يا مفضّل أنّ اسم هذا العالم بلسان اليونانيّة الجارى المعروف عندهم قوسموس و تفسيره الزّينة و كذلك سمّته الفلاسفة و من ادّعى الحكمة